Dijital Arkeolojik Müzesi – Kazıdan Sergiye Eser Takip ve Ziyaretçi Deneyimi Uygulaması
Okul döneminde ağırlıklı olarak android uygulamaları yaparak kendimi geliştirmeye ve bu alanda yaptığım bazı projeleri yarışmalara göndererek uygulamaları tanıtmaya başlamıştım, Üniversite dersinde bazı dersleri sınav yerine proje yaparak geçmeye çalışıyorduk, bu bazen gruplar halinde bazende bireysel olarak dönem derlerini geçebiliyorduk. Dijital Arkeolojik Müzesi uygulamasıda bunlardan biriydi, dersin projesi olarak belirlenip iki kişi ile yaptığımız bir projeydi. İlk defa bir android projesinde http isteklerine istek atarak veritabanında işlemler kaydedildi.
Uygulama mobil kısmı 3 taraftan oluşmaktadır; Arkeologların kullandığı mobil uygulaması, Müzeyi ziyaret edenlerin kullandığı ziyaretçi mobil uygulaması, Kaydedilen kazıların yönetimini takibini yapmak için bir web yönetim panel uygulaması olmak üzere 3 kısımdan oluşmaktadır.
Dijital Arkeolojik Müzesinin amacı kazılar sırasında bulunan eserlerin (kazıların) bulunduğu andan müzeye sergilenmesine kadar olan süreci baştan sona doğru takibinin yapılması, dijital ortama dönüştürülmesine yönelik olarak geliştirilmiş bir çalışmadır.
Mobil Uygulama - Kazı Yerleri Kullanıcıları İçin
Uygulamanın ilk bölümünde, kazı alanı önceden arkeologlara paylaşılmış, hangi tarih aralığında yapılacğaı arkeologlara paylaşılmaktadır. Katılmak isteyenler başvuruda bulunarak, yönetim tarafından gerekli izinler kabuller gerçekleştirildikten sonra arkeolog ilgili kazı çalışmasına katılabilecektir. Burada uygulama üzerinden giriş yapılması için arkeologa ait gerekli kullanıcı ad soyad ve kimlik kartları (NFC 'li) tanımlama işlemleri gerçekleştirilir. Tanımlama işlemleri gerçekleştirildikten sonra arkeologlar uygulamaya kullanıcı adı ve şifreleriyle veya kendilerine verilen NFC ile uygulamaya giriş yapabileceklerdir. Gittikleri kazı yerlerinde buldukları eserleri uygulamaya kayıt edilmesi sağlanacaktır. Burada buldukları eserleri daha sonra detaylı incelemek için yönetime gönderilir ilgili resimler, eserlerin bulunduğu yerin enlem ve boylam bilgisi (GPS konumu) ve eser hakkında özet bilgileri girilerek kaydedilir. Yönetim paneli üzerinden kaydedilen eserler görüntülenir, müzede veya sergide gösterilmeye değer olanlar daha detaylı bir çalışma ile ziyaretçilere sunuma hazır hale getirilir.
Burada bulunan eserlerin baştan sona takip edebilmek için eserlerin üzerine esere zarar vermeyecek şekilde RFID etiketi yapıştırılması düşünülmektedir. Esere ait kazı geçmişi - sergilenmesi RFID etiketindeki birincil anahtar üzerinden takip edilecektir. Enlem ve boylam bilgisinin kaydedilme sebeplerinden biride bulunan eserler arasındaki bağlantıyı bulmak veya ziyaretçilere gösterildiğinde esere ait konum gösterilerek direk olarak yer bilgisi gösterilmek açısından etkili olacağı düşünülmüştür.
Mobil Uygulama - Ziyaretçiler İçin
Uygulamanın ikinci bölümünde arkeologlar tarafından paylaşılan kazıların ilgili kişiler tarafından incelendikten sonra gerçekten eser ise sisteme kaydedilir. Sergiledikleri alanlarda ziyaretçiler için geliştirdiğimiz uygulamada kullanımına sunulmaktadır. Uygulama basit bir arayüze sahip sergi alanında görülen esere ait bilgilerin hemen yanında bulunulan QR kod okutularak esere ait daha detaylı bilgi uygulama üzerinden görülür. Burada amaçlardan bir tanesi eser başında bekleyip okumak yerine gezerken de okunabilmesi veya uygulama da sesli bir şekilde dinlenilmesi sağlanmıştır. Eserin bulunduğu yer gezilmesi açısından bir sıkıntı yok ise herkese konum bilgisi üzerinden yol haritası paylaşılması sağlandı. QR Kodun en büyük avantajlarından biri esere ait bilgi paylaşırken hata yapıldı ise veya esere ait bilginin daha sonra yanlış olduğu anlaşıldıysa değiştirilmesine gerek kalmadan QR kod içine gömülen bilgi değiştirlmesi yetecektir.
Esere ait bilginin sesli bir şekilde dinlenme sayesinde (müzeyi ve sergi alanını gezerken) her ziyaretçiye bir rehber gibi bir havada katmaktadır. Cihazın diline göre esere ait bilgilerin istediğimiz dile çevrilmesi sağlanmıştır.
Web Sitesi - Yönetim Birimi
Uygulamanın üçüncü bölümünde ise; Alanında uzmanlar için yönetim paneli hazırlanmıştır. Burada Arkeologlar için kullanıcı tanımları, arkeologlar tarafondan bulunan eserler hakkındaki bilgilerin daha detaylı yazılması, gerekirse eserin bulduğu yere tekrardan gidip diğer eserler ile bağlantı kurulması, eser sergilenmeye değer ise QR Kod oluşturararak sergilenmesi için hazır hale getirilebilecektir. Yönetim paneli geliştirilmeye açıktır. istenilen özellikler eklenmeye elverişlidir.
Uygulamanın amaçlarını anlattıktan sonra biraz da teknoloji kısmını anlatmakta fayda var, Mobil uygulama olarak sadece android üzerinde çalışamaktadır. Java programlama dilinde yazılmıştır. Http isteklerini Retrofit üzerinden gerçekleştirilmiştir. Data aktarımı Restful servisleri ile sağlanmıştır. Yönetim paneli ise PHP üzerinden hazırlanmıştır. Uygulama ile ilgili daha detaylı bir bilgi için veya aklınıza takılan soruları sormak için iletişime geçebilirsiniz.
